Lisan

Blog

03.10

O tureckiej gramatyce słów kilka...

Article l projekt bez tytu u

Język turecki należy do grupy języków aglutynacyjnych. Oznacza to, że aby zmienić znaczenie wyrazu, dodaje się do niego sufiksy, czyli końcówki, pełniące funkcje słowotwórcze i gramatyczne.

Do jednego wyrazu możliwe jest dodanie praktycznie nieograniczonej liczby sufiksów, wszystko zależy od tego, co chcemy powiedzieć. Szyk wyrazów w zdaniu tureckim charakteryzuje sie dość dużą swobodą.

Należy jednak pamiętać, że orzeczenie w języku tureckim powinno stać na samym końcu zdania, zaś człon określający zawsze poprzedza człon określany zdania. W języku tureckim nie ma rodzaju gramatycznego. Na rodzaj męski, żeński lub nijaki może wskazywać jedynie znaczenie poszczególnych wyrazów, np.: kız – dziewczyna, erkek – chłopak, çocuk – dziecko.
 
Sufiksy

W języku tureckim sufiksy to wyłącznie przyrostki. Oznacza to, że dodawane są tylko po temacie, nigdy nie występują przed lub w środku tematu. W języku tureckim temat to wyraz, do którego dołączane są sufiksy, aby utworzyć nowy wyraz.


 

Harmonia samogłoskowa

W języku tureckim sufiksy zazwyczaj mają nie jedną, a kilka postaci (czyli form; w turkologii używa się słowa „postać”). Oznacza to, że mogą w nich występować różne samogłoski, np.:

  • sufiks liczby mnogiej występuje w dwóch postaciach: -lar i -ler
  • sufiks służący do tworzenia nazw zawodów występuje w czterech postaciach: -cı, -ci, -cu, -cü

Zapamietaj! W sufiksach dwupostaciowych może wystąpić tylko samogłoska a (tylna niezaokrąglona) lub e (przednia niezaokrąglona). W sufiksach czteropostaciowych może wystąpić tylko samogłoska ı (tylna niezaokraglona), i (przednia niezaokrąglona), u (tylna zaokrąglona) oraz ü (przednia zaokrąglona).

Wybór właściwego sufiksu z odpowiednią samogłoską zależy od tematu danego wyrazu, a dokładnie od ostatniej samogłoski w temacie. Jeżeli ta samogłoska jest przednia, wybrany sufiks również musi zawierać samogłoskę przednią. Podobnie, jeżeli ostatnia samogłoska w temacie jest tylna, sufiks także musi zawierać samogłoskę tylną. Ponadto, w przypadku sufiksów czteropostaciowych, jeśli ostania samogłoska w temacie jest niezaokrąglona, sufiks także musi zawierać samogłoskę niezaokrągloną. Podobnie, jeżeli ostatnia samogłoska w temacie jest zaokrąglona, sufiks także musi zawierać samogłoskę zaokrągloną. 

Zjawisko polegające na tym, że w wyrazie mogą wystąpić samogłoski tylko z jednej grupy samogłoskowej nazywane  jest zasadą harmonii samogłoskowej. 

Yıldırım Magdalena. 2012. "Turecki nie gryzie." Wydawnictwo Edgard. 

Chcesz dowiedzieć się więcej? Nic prostszego! Jeszcze dziś sprawdź ofertę kursówzapisz się na turecki! Wspólnie odkrywajmy tajniki tego fascynującego języka!

Szczegóły: biuro@lisan.eu

 

© Lisan 2016 | Realizacja agencja interaktywna bloomnet

© LISAN 2016 realizacja agencja interaktywna bloomnet